Shembulli i shpenzimit në rrugën e Allahut

Shembulli i shpenzimit në rrugën e Allahut

——————————————–
مَّثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنبُلَةٍ مِّئَةُ حَبَّةٍ وَاللّهُ يُضَاعِفُ
لِمَن يَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ
Shembulli i pasurisë së atyre që e japin në rrugën e Allahut është si një kokërr prej të cilës mbijnë shtatë kallinj, ndërsa në secilin kalli ka nga njëqind kokrra. All-llahu ia shumëfishon (shpërblimin) atij që dëshiron, All-llahu është Bujar i Madh, i di qëllimet. (Bekare 261)
Ky është një shembull dhe alegori që Allahu e ka përmendur rreth shumëfishimit të shpërblimeve për ata që shpenzojnë për kauzën e Tij subhanehu ue te’ala, duke kërkuar kënaqësinë e tij. Allahu shumëfishon veprat e mira dhjetë deri në shtatëqind herë.
Allahu ka thënë: Shembulli i pasurisë së atyre që e japin në rrugën e Allahut…”
Seid ibn Xhubejri komentoi në këtë ajet duke thënë, “ Do të thotë shpenzimin në bindje ndaj Allahut.”

Makhul ka thënë se ky ajet nënkupton, “Shpenzimin në Xhihad, në stalla të kuajve, armatim dhe kështu me radhë”.

Alegoria që përmendet në këtë ajet është më madhështore në zemrën sesa thjeshtë përmendja e numrit shtatëqind. Ky ajet tregon se Allahu ‘zmadhon” veprat e mira për bërësit e tyre, ashtu sikurse Ai rrit bimën për cilindo që e mbjell atë në një tokë pjellore.
Në sunnet gjithashtu përmendet se veprat shumëfishohen deri në shtatëqind fish. Për shembull, Imam Ahmedi regjistron se Ebu Mes’udi ka thënë se njëherë një njeri dhuroi një deve, së bashku me frerin e saj në rrugën e Allahut dhe i Dërguari i Allahut sal-lAllahu alejhi we sel-lem i tha: Në Ditën e Ringjalljes, do të kesh shtatëqind deve me kapistrat e tyre.
Muslimi dhe Nesaiu gjithashtu e kanë regjistruar këtë hadith, dhe rrëfimi nga Muslimi tregon, “Një njeri e solli një deve me frerin e saj dhe tha, ‘ O i dërguar i Allahut! Kjo është në rrugën e Allahut.’. i dërguari i tha, ( Ti do të fitosh shtatëqind deve si shpërblim për të në Ditën e Ringjalljes.).
Një tjetër hadith: Ahmedi regjistron se Ebu Hurejre radiAllahu anhu ka thënë se Resulullahi sal-lAllahu alejhi we sel-lem ka thënë:
( Secilën vepër të mire që biri i Ademit e kryen do të shumëzohet dhjetë fish, deri në shtatëqind fish, deri në shumë fish të tjera, deri sa Allahu të dëshiron. Allahu ka thënë, “Përveç agjërimit, sepse kjo është për mua dhe unë do të shpërblej për të. Personi braktis ushqimin dhe dëshirat për hir timin. “Agjëruesi ka dy gëzime: kur të prish agjërimin dhe kur ta takoj Zotin e tij. Me të vërtetë, aroma që del nga goja e çdokujt që agjëron është më e pastër tek Allahu sesa era e myshkut. Agjërimi është mburojë( kundër mëkateve), agjërimi është mburojë). Shënon Muslimi.
Thënia e Allahut, “All-llahu ia shumëfishon (shpërblimin) atij që dëshiron,është në ndërlidhje me sinqeritetin e personit në veprat e tij.
All-llahu është Bujar i Madh, i di qëllimet. (Bekare 261) nënkupton, favoret e tij janë aq të gjera sa që përfshijnë shumë më shumë sesa krijimin e tij, dhe ai ka dituri të plotë për këdo që e meriton, ose nuk e meriton. Të gjitha lavdërimet dhe falënderimet qofshin për Allahun.
—————
Referenca:
Tefsiri i Ibën Kethirit
Advertisements

Si duhet ta komentojmë Kuranin Fisnik(2)

Si duhet ta komentojmë Kuranin Fisnik(2)

Pyetja 5. Allahu i Lartësuar duke lajmëruar për Veten e Tij thotë: ” E ata ngritën kurthe, po ashtu Allahu ngriti kurthe dhe Allahu është kurthngritësi më i mirë” [Al Imran 54]. Ndoshta logjika e disave nuk arrin ta perceptojë kuptimin e këtij ajeti ashtu siç kuptohet në pamje të parë dhe duke pasur parasysh që ne nuk i bëjmë te’uil (keqkomentim), si ta kuptojmë që Allahu është kurthngritësi më i mirë?

Përgjigje: Cështja është e lehtë (me mirësinë e Allahut), kjo sepse ne e dimë se kurthngritja jo gjithmonë është diçka e keqe ( e shëmtuar), ashtu siç nuk mund të cilësohet gjithmonë si diçka e mirë. P.sh.: një kafir i ngre kurth një muslimani por ky musliman tregohet i zgjuar dhe i shkathët, jo i shkujdesur e as budalla, tregohet i vëmendshëm ndaj kurthit të armikut të tij kafir dhe ia punon me të njejtën mënyrë duke ja kthyer kurthin kundra tij dhe si rrezultat ky musliman fiton me kurthin e tij të mirë ndaj kafirit dhe kurthit të tij të ndyrë. A mund të thotë dikush se ky musliman kur ia ktheu kafirit kurthin me të njëjtë bëri diçka të ndaluar?! Jo, askush nuk e thotë këtë.

Eshtë e lehtë për t’u kuptuar ky realitet nëpërmjet fjalës së Pejgamberit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!): “Lufta është mashtrim”[13] ajo çfarë thuhet për mashtrimin thuhet dhe për kurthngritjen. Ta mashtrojë muslimani vëllanë e tij musliman është haram por ta mashtrojë muslimani një kafir , armik të Allahut dhe të Dërguarit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) kjo nuk është haram, përkundrazi është detyrë[14].

Po kështu, nëse një kafir do t’i ngrejë kurth një muslimani dhe ky musliman ia kthen me kurth duke ia prishur kurthin kafirit, ky është kurth i mirë, i lavdërueshëm, ky është njeri dhe ai është njeri. Pra ç’mund të themi për Zotin e botërave, të Plotëfuqishmin, të Dijshmin, të Urtin?! Ai është i Cili ua bën të kota kurthet e të gjithë kurthngritësve, prandaj tha në ajetin kuranor: “Allahu është kurthngritësi më i mirë”. Kur Zoti ynë e cilësoi Veten e Tij me këtë cilësi na jep shenjë se kurthngritja jo gjithmonë është diçka e përçmuar qoftë dhe për njeriun, sepse Ai tha: “kurthngritësi më i mirë”. Duke na lënë të kuptojmë se ka kurthngritës të mirë dhe ka kurthngritës të keq, kush ngre kurthe për të mirë nuk qortohet, ndaj dhe Allahu tha: ” kurthngritësi më i mirë “. Në mënyrë të përmbledhur them: Cfarëdo që të paramendosh dije se Allahu është ndryshe nga ajo që paramendove, pra nëse dikujt i shkon nëpër mend diçka e cila nuk i takon Allahut menjëherë le ta dijë se e ka gabim. Ky ajet është lëvdatë për Allahun dhe nuk ka në këtë ajet diçka të keqe që nuk i takon t’i atribuohet Allahut.

Pyetja 6. Si t’i përputhim këto dy ajete: “Dhe kushdo që zgjedh ndonjë fe tjetër përveç Islamit ajo kurrë nuk do t’i pranohet atij” [Ali Imran 85] dhe: “S’ka dyshim se kush e beson Allahun dhe Ditën e Gjykimit dhe bën vepra të mira, qoftë ai nga besimtarët apo çifutët apo sabi’inët apo të krishterët, për ta nuk do të ketë frikë e as pikëllim” [Maide 69]?

Përgjigje: Nuk ka mospërputhje mes këtyre dy ajeteve ashtu siç u la të kuptohet nga pyetja, kjo sepse me ajetin e “Islamit” [Ali Imran 85] është për qëllim pasi t’u arrijë thirrja Islame atyre të cilëve Allahu i cilësoi në ajetin e dytë duke thënë: “Për ta nuk do ketë frikë e as pikëllim”. Ndër ata që u përmendën në ajet janë dhe sabi’inët, të cilët kur përmendet emri i tyre menjëherë të shkon mendja se ata janë adhuruesit e yjeve, por në të vërtetë çdo popull që ka rënë në shirk në origjinën e tij ka qenë njësues (Muvehid). Sabi’inët në origjinë ishin njësues pastaj ranë në shirk dhe në adhurimin e idhujve, kështu që ata të cilët u përmendën në ajet janë besimtarët njësues prej tyre.

Ata para se të vinte thirrja Islame konsideroheshin si çifutët dhe të krishterët të cilët u përmendën të gjithë së bashku në ajet, gjithmonë duke pasur për qëllim atë që ishte i kapur pas fesë së tij në kohën e tij, duke qenë kështu nga besimtarët: ” Për ta nuk ka frikë e as pikëllim“, por pasi që Allahu dërgoi Muhamedin (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) me fenë Islame dhe u arriti kjo thirrje atyre njerëzve nga çifutët, të krishterët dhe sabi’inët, atëherë nuk pranohet prej tyre gjë tjetër përveç Islamit.

Pra Fjala e Allahut: ” Dhe kushdo që zgjedh ndonjë fe tjetër përveç Islamit” është pas ardhjes së Islamit nëpërmjet Muhamedit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) dhe arritjes së thirrjes Islame tek personi, në këtë rast nuk pranohet gjë tjetër veç Islamit. Ndërsa ata të cilët ekzistuan para ardhjes së Pejgamberit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) apo ata të cilët mund të ekzistojnë sot diku në tokë dhe që nuk u ka arritur thirrja Islame, apo ata të cilët u ka arritur thirrja Islame por e shformuar nga realiteti i saj, siç kam përmendur nganjëherë si shembull kadijanitë të cilët janë përhapur sot në Evropë dhe Amerikë duke thirrur në Islam por ky Islam tek i cili ata thërrasin nuk ka të bëjë aspak në asgjë me Islamin e vërtetë, sepse ata thonë se mund të ketë profetë të tjerë pas vulës së profetëve, Muhamedit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!).

Ata evropianë apo amerikanë të cilët u thirrën në “Islamin kadijani” dhe nuk u ka arritur Islami i vërtetë janë dy llojesh:

1. Kategoria e atyre të cilët kanë qenë të kapur pas një feje të mëparshme, për këta mund të thuhet ajeti: “Për ta nuk ka frikë e as nuk kanë përse të pikëllohen”.

2. Kategoria tjetër e atyre që devijuan nga feja e tyre e mëparshme (ashtu siç është realiteti i shumë muslimanëve sot) për këta argumenti është i ngritur.
Kurse ata të cilët nuk u ka arritur Islami në mënyrë absolute, qoftë para ardhjes së Pejgamberit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) apo pas tij, për ta do ketë një status të veçantë ne ahiret, d.m.th. Allahu do u dërgojë atyre një të dërguar për t’i sprovuar ashtu siç u sprovuan njerëzit në jetën e kësaj bote, kush i përgjigjet atij të dërguari në Ditën e Gjykimit dhe i bindet do hyjë në xhenet ndërsa kush e kundërshton atë do hyjë në zjarr[15].

Pyetja 7. Allahu i Lartësuar ka thënë: “Ne kemi bërë mbulesë mbi zemrat e tyre kështu që ata nuk e kuptojnë atë (Kuranin) dhe në veshët e tyre sajuam shurdhim” [Enam: 25]
Disa njerëz mendojnë se ky ajet pohon në mënyrë indirekte idenë e Xhebrijeve, ç’mund të na thoni rreth kësaj?

Përgjigje: Kjo “bërje” e përmendur në ajet është krijim universal por për ta kuptuar këtë patjetër duhet të shpjegojmë kuptimin e dëshirës Hyjnore. Dëshira hyjnore është dy llojesh: dëshirë fetare dhe dëshirë universale (krijuese).

Dëshira fetare ka të bëjë me çdo gjë të cilën e ka ligjëruar Allahu për robërit e Tij dhe që i ka nxitur për kryerjen e saj, nga adhurimet e ndryshme pavarësisht nga gjykimi që kanë: farze qofshin apo të pëlqyeshme. Këto adhurime Allahu i dëshiron, është i kënaqur me to dhe i do.

Ndërsa dëshira universale ka të bëjë edhe me ato gjëra të cilat Allahu nuk i ka ligjëruar por që i paracaktuar të ndodhin.
Eshtë quajtur kjo dëshirë universale duke u nisur nga Fjala e Allahut: “Kur Ai dëshiron ndonjë gjë, urdhri i Tij është vetëm t’i thotë bëhu dhe bëhet” [Jasin 82][16]

Fjala “gjë” në ajet është përgjithësuese, përfshin çdo gjë ekzistuese qoftë adhurim apo gjynah, mjafton që Allahu t’i thotë: “bëhu”, pra bëhet me dëshirën, caktimin dhe krijimin e Tij. Pasi që njohëm kuptimin e dëshirës universale e cila përfshin çdo gjë ekzistuese qoftë adhurim apo mëkat, patjetër duhet t’i kthehemi temës së kaderit, sepse Fjala e Allahut: “Kur Ai dëshiron ndonjë gjë urdhri i Tij është vetëm t’i thotë: “bëhu” dhe bëhet“, d.m.th. ajo gjë të cilës iu tha “bëhu”, bërja e saj është diçka e përcaktuar për të ndodhur patjetër.

Cdo gjë është tek Allahu me kader (paracaktim dhe masë të caktuar) duke përfshirë të mirën dhe të keqen. Ne, njerëzit dhe xhinët si krijesa të ngarkuara me përgjegjësi dhe obligime nga Allahu, veprimet tona ose bëhen me dëshirën dhe vullnetin tonë ose na imponohen pa dëshirën tonë. Për llojin e dytë (imponimin) nuk ka marrje në përgjegjësi, nuk lidhet me të bindje apo kundërshtim dhe nuk ka si përfundim xhenetin apo zjarrin. Ndërsa lloji i parë (vullneti dhe liria e të zgjedhurit) është përgjegjës ndaj ligjeve të sheriatit (haram, mekruh, hallall, mustehab, vaxhib).

Veprimet e këtij lloji kanë si shpërblim për njeriun xhenetin ose zjarrin, pra ato veprime të cilat njeriu i bën me dëshirën e tij, i fiton me punën dhe vullnetin e tij, për këto merret në llogari, nëse ka bërë mirë shpërblehet me të mira kurse nëse ka vepruar të këqija do të gjejë të keqe.
Fakti që njeriu është i lirë të zgjedhë në një pjesë të madhe të veprimeve të tij është një realitet i padiskutueshëm si nga ana fetare dhe nga ana logjike.

Nga ana fetare: Tekstet e Kuranit dhe Sunetit të cilat e urdhërojnë njeriun t’i zbatojë urdhëresat dhe t’i largohet ndalesave janë të shumta, më të shumta se sa të mund t’i përmendim tani.

Nga ana logjike: Eshtë mëse e qartë për çdokënd që nuk udhëhiqet nga tekat dhe epshet se njeriu kur flet, kur ecën, kur ha e pi, kur bën çdo gjë që është nën dëshirën e tij, të gjitha këto i bën duke qenë i lirë për të zgjedhur pa asnjëlloj imponimi. Nëse unë dua të flas tani askush nuk po më detyron ta bëj diçka të tillë por padyshim kjo është e paracaktuar nga Allahu, pra kuptimi i kësaj është se të folurit megjithëse i paracaktuar ndodh me dëshirën time, prandaj unë ashtu siç flas dhe them po ashtu mund edhe të hesht, duke bërë të qartë kështu për atë i cili akoma dyshon se: unë jam i lirë në atë që them. Pra liria e zgjedhjes tek njeriu është një realitet që nuk pranon diskutim, sepse ai që polemizon në këtë çështje nuk bën gjë tjetër veçse filozofon dhe hedh dyshime mbi gjëra të pranuara nga logjika me kohë, nëse dikush arrin deri në këtë pikë nuk ka më dobi të bisedohet me të. Pra veprat e njeriut janë dy llojesh:

1. të zgjedhura prej tij,

2. jashtë vullnetit të tij.

Sa u përket veprimeve që janë jashtë vullnetit të tij nuk kemi pse të diskutojmë rreth tyre, as nga ana fetare e as si një realitet ekzistues sepse dispozitat e sheriatit kanë të bëjnë vetëm me veprimet e vullnetshme që kryhen me liri zgjedhjeje. Duke pasur parasysh këtë të vërtetë jemi në gjendje të kuptojmë ajetin e mëparshëm: “Ne kemi bërë (krijuar) mbulesë mbi zemrat e tyre”, ky krijim është universal. Këtu duhet të kujtojmë ajetin tjetër të përmendur dhe më lart: “Me të vërtetë urdhri i Tij kur dëshiron diçka është t’i thotë: “bëhu” dhe bëhet”, kjo dëshirë është universale por jo duke iu imponuar atij që ia ka vulosur zemrën. Le të japim një shembull material: njeriu kur krijohet fillimisht e ka mishin të butë e të njomë pastaj kur rritet, mishi dhe kocka e tij forcohet por jo të gjithë njerëzit janë njësoj në këtë. Dikush i është përkushtuar një lloj studimi te veçantë dhe diturie, atëherë çfarë do zhvillohet tek ky person?

Do marrë përparësi ana mendore, do forcohet truri i tij në atë aspekt për të cilin po punon dhe po derdh mundin, por nga ana tjetër fiziku i tij nuk do forcohet dhe nuk do ketë gjymtyrë të fuqishme. Plotësisht e kundërta ndodh tek ai person i cili i jep përparësi anës trupore, çdo ditë merret me ushtrime fizike, kështu që do forcohen tek ai muskujt dhe gjymtyrët e trupit e do ketë pamje siç i shohim nganjëherë në fotografi ose në jetën e përditshme: trupa plot muskuj. Pra ky person a u krijua kështu apo e përfitoi këtë fizik të fortë plot muskuj? E arriti me punën dhe me vullnetin e tij. Po kështu është shembulli i atij i cili vazhdon të mbetet në humbjen dhe kryeneçësinë e tij, në kufrin dhe refuzimin e tij, derisa arrin në vulosjen e zemrës dhe në këtë lloj mbulese që Allahu ua bën mbi zemrat e tyre dhe kjo nuk ndodh në mënyrë imponuese nga Allahu, por si pasojë e veprave të tyre dhe zgjedhjes që ata kanë bërë.

Kjo pra është bërja universale (e përmendur në ajet) e cila ndodh si pasojë e veprave të kafirave dhe arrijnë në këtë pikë të cilën disa injorantë e konsideruan të imponuar ndaj tyre, por që në realitet nuk u është imponuar por është pasojë e veprave të tyre sepse Allahu nuk u bën padrejtësi robërve të Tij.

Pyetja 8. Cfarë gjykimi ka puthja e mus’hafit (Kuranit)?

Përgjigje: Kjo sipas asaj që ne besojmë hyn nën përgjithësimin e haditheve si p.sh.: “Ruajuni nga gjërat e shpikura sepse çdo risi është bidat dhe çdo bidat është humbje“[17] dhe në hadithin tjetër: “Dhe çdo humbje është në zjarr”[18].
Shumë njerëz kanë një qëndrim specifik në lidhje me çështje të tilla të kësaj natyre duke thënë: C’të keqe ka në këtë mes?! C’po bëjmë, ne vetëm po shfaqim madhërimin dhe nderimin që kemi për Kuranin fisnik?!

Ne u themi atyre: Po, ashtu është, nderim dhe madhërim i Kuranit!! Por si mendoni ju: a mos ndoshta ky lloj nderimi dhe madhërimi ishte diçka që nuk njihej nga brezi i parë të cilët janë shokët e Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!), po ashtu nga pasuesit e tyre (tabiinët), po ashtu nga pasuesit e tabiinëve? Ska dyshim se përgjigja do jetë siç kanë thënë selefët: Nëse do ishte diçka e mirë atëherë ata (brezi i parë) do na paraprinin në atë vepër.

Kjo është njëra anë e çështjes, ana tjetër është të shtrojmë pyetjen: cila është origjina në puthjen e diçkaje çfarëdo qoftë, lejimi apo ndalimi? Këtu është e nevojshme të kujtojmë hadithin të cilin e transmetojnë dy shejhat në dy Sahihet e tyre ashtu që të shërbejë si përkujtim për atë që do të përkujtohet dhe në të njëjtën kohë të merret vesh se sa larg janë muslimanët sot nga pararendësit e tyre të mirë (selefus salih), sa larg janë nga kuptimi i selefëve, nga mënyra se si ata i shëronin problemet që ndodhnin.

Ai hadith është: Transmetohet nga Abas ibën Rabiah se ai tha: Kam parë Umer bin Hatabin duke puthur gurin e zi dhe tha: “Unë e di shumë mirë se ti je vetëm gur, as nuk mund të bësh dëm e as nuk mund të sjellësh dobi, po të mos e kisha Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) që të ka puthur nuk do të të kisha puthur”. Pra, pse e puthi Umeri gurin e zi, për të cilin thuhet në hadith: “Guri zi është nga xheneti”[19]?

A mos e puthi duke u bazuar në filozofi të shpikur nga ai vetë dhe duke thënë ashtu siç thonë disa njerëz në lidhje me çështjen për të cilën u shtrua pyetja: Kurani është fjala e Allahut ndaj e puthim!! A mos ndoshta Umeri tha: Ky gur është i marrë nga xheneti i cili u është premtuar të devotshmëve ndaj po e puth dhe s’ka nevojë për të pasur argument nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) që të më bëjë të qartë ligjshmërinë e këtij veprimi?!!! Apo ai u soll në këtë çështje me atë llogjikë në të cilën ne thërrasim, të cilën disa e njerëz e quajnë: të logjikuarit selefij, që është: të pasuarit e pastër dhe të sinqertë të Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) dhe atyre që ecin sipas Sunetit të tij?

Ky pra ishte qëndrimi i Umerit (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) duke thënë: “Po të mos ishte që e kam parë Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) duke të puthur nuk do të të kisha puthur’.

Pra, origjina në çështje të tilla si puna e kësaj lloj puthjeje (të Kuranit) është që të ndjekim atë rrugë në të cilën kanë qenë i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) dhe ata që e pasuan atë, e jo të gjykojmë me mendjet tona siç e përmendëm më lart duke thënë: Kjo është gjë e mirë, ç’të keqe ka?!
Ejani të rikujtojmë qëndrimin e Zejd bin Thabitit ndaj Ebu Bekrit dhe Umerit kur i propozuan të merrte përsipër tubimin e Kuranit për ta ruajturt atë nga humbja e ndonjë pjese të tij, ai u tha: “Si mund ta bëni diçka të cilën nuk e ka bërë Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!)?”

Pra, muslimanët sot nuk e kanë këtë lloj të kuptuari të fesë, absolutisht. Nëse do i thuash atij që e puth Kuranin: Si po e bën diçka të cilën nuk e ka bërë Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!)? Ai do të të kundërpërgjigjet në një mënyrë shumë të çuditshme. Si p.sh.: o vëllai im, po çfarë të keqe ka këtu? Ky është madhërim i Kuranit.
Atëherë ne i themi këtij personi: Kjo fjalë që the të kthehet kundër teje, a mos ndoshta ishte Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) që nuk e madhëronte Kuranin?! Nuk ka dyshim se ai e madhëronte Kuranin, e megjithatë nuk e ka puthur atë.

Ose do të të përgjigjet në një mënyrë tjetër: T’i po na e refuzon puthjen e Kuranit e në të njëjtën kohë t’i hyp në makinë, udhëton me avion, pra me gjëra që janë risi (të shpikura)!! Kundërpërgjigja ndaj kësaj është të themi se: bidati i cili është humbje është ai bidat që bëhet në fe, ndërsa shpikjet në çështjet e dynjasë mund të jenë të lejuara ose mund të jenë të ndaluara, kjo është diçka që dihet dhe nuk ka nevojë të japim shembull.

Personi i cili i hipën avionit për të udhëtuar drejt shtëpisë së shenjtë të Allahut (Qabes) për të kryer haxhin s’ka dyshim që ky veprim i tij është i lejuar, ndërsa personi që i hipën avionit për të shkuar në Perëndim që ta vizitojë atë s’ka dyshim se kjo është e ndaluar, e kështu me radhë. Ndërsa në veprat që janë adhurim, nëse e pyet vepruesin e tyre, pse po e bën diçka të tillë?
Përgjigja do jetë: Për t’u afruar tek Allahu.

Unë them: Nuk është e mundur për t’u afruar tek Allahu veçse me çfarë Ai e ka ligjëruar, por me këtë rast unë dua t’u rikujtoj me diçka e cila sipas mendimit tim është shumë e rëndësishme në themelimin dhe forcimin e rregullit: “Cdo bidat është humbje.” (Ajo gjë është) Dikush nga selefët ka thënë: “Nuk është shpikur ndonjë bidat veçse ka bërë të zhduket një sunet”.

Unë e ndesh çdo ditë këtë realitet, e prek atë me dorën time si pasojë e punës time dhe kontrollit që u bëj çështjeve të shpikura, e si të mos ndodhte kështu përderisa këto çështje bien në kundërshtim me atë çfarë ka ardhur nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!). Dijetarët dhe njerëzit e mirë, të devotshëm (që janë realisht të tillë) kur e marrin Kuranin për të lexuar asnjëri nga ata nuk e puth Kuranin, por punojnë me çfarë ka në të. Kurse populli i thjeshtë (që janë dhe shumica) të cilët i kanë ndjenjat dhe emocionet të pakontrolluara do thonë: C’të keqe ka në këtë mes?! Dhe në të njëjtën kohë nuk punojnë me çfarë ka në të. Nuk na ngelet veçse të themi: Nuk është shpikur ndonjë bidat veçse ka bërë të zhduket një sunet.

I ngjashëm me këtë bidat është një bidat tjetër: i shohim njerëzit (qoftë dhe fusakët, gjynahqarët që kanë akoma një pjesë besimi në zemrat e tyre) kur e dëgjojnë ezanin ngrihen në këmbë. Nëse i pyet: Cfarë është kjo ngritje në këmbë, pse e bëni? Do thonë: E bëjmë në shenjë madhërimi për Allahun!

E megjithatë nuk shkojnë në xhami, vazhdojnë të luajnë tavëll, shah, etj. dhe mendojnë se me këtë ngritje në këmbë madhërojnë Zotin tonë! Nga na doli kjo lloj ngritje në këmbë?! Normalisht (siç ndodh shpesh) ka ardhur një hadith i shpikur (meudu) i pabazë ku thuhet: “Kur ta dëgjoni ezanin ngrihuni në këmbë”[20].

Faktikisht ky hadith ka origjinë por që më pas është transformuar dhe shtrembëruar nga ndonjë transmetues i dobët apo ndonjë gënjeshtar (shpifës hadithesh) duke zëvendësuar fjalën: “thuani” (kulu) me fjalën: “ngrihuni” (kumu) dhe duke e shkurtuar tekstin e hadithit të saktë ku thuhet: “Kur ta dëgjoni ezanin thuani ashtu siç thotë muezini pastaj bëni salavat për mua…” deri në fund të hadithit.
Pra shikoni se si shejtani ia zbukuron njeriut bidatin dhe i jep bindje personit në veten e tij se është besimtar që po madhëron dispozitat e Allahut dhe si argument të kësaj ka faktin që kur e merr Kuranin e puth atë dhe kur e dëgjon ezanin ngrihet në këmbë!!! por ky person a po e zbaton Kuranin? Jo nuk po e zbaton atë. Ndoshta falet por a i shmanget ngrënies së haramit? A i largohet rribasë (kamatës), as nuk e merr e as nuk e jep? A i largohet përhapjes së mjeteve të cilat shtojnë gjynahet mes njerëzve dhe mosbindjen e tyre ndaj Allahut?

A i ….? A i …? Pyetje pambarim, prandaj ne mjaftohemi me aq ibadete (adhurime) sa Allahu na i ka ligjëruar dhe nuk shtojmë as edhe një germë, sepse Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) ka thënë: “Nuk kam lënë gjë me çfarë Allahu u ka urdhëruar veçse u kam urdhëruar me të“[21].

Me këtë vepër që t’i po bën a ke qëllim për t’u afruar tek Allahu? Nëse përgjigja do jetë: po, atëherë themi: na e sill argumentin nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!).
Përgjigja detyrimisht do jetë: Nuk ka asnjëlloj argumenti. Pra qenka bidat dhe çdo bidat është humbje e çdo humbje është në zjarr (do përfundojë në zjarr). Mos të gabojë ndonjëri e të thotë: Si ka mundësi që kjo çështje kaq e vogël dhe e thjeshtë që të jetë humbje dhe vepruesi i saj të jetë në zjarr?!! Ia ka dhënë përgjigjen kësaj imam Shatibiu duke thënë: “Cdo bidat sado i vogël të jetë është humbje”.

Për t’i dhënë gjykimin se është humbje nuk shihet çështja tek vetë bidati por shihet fakti se ku është vendosur ky bidat, cili është ky vend ku nuk duhet të ekzistojë ky bidat? Ky vend është Sheriati Islam, i cili është i përsosur dhe i plotë duke mos i lënë hapësirë askujt që të shtojë në të diçka të shpikur, e vogël qoftë apo e madhe. Nga këtu vjen dhe fakti që bidati është humbje, jo vetëm ngaqë është diçka e shpikur por sepse në vetvete mbart idenë e plotësimit të diçkaje që Allahu dhe i Dërguari i Tij (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) e kanë lënë mangët.

Pyetja 9. Si duhet ta komentojmë Kuranin Fisnik?

Përgjigja: Allahu e zbriti Kuranin Famëlartë në zemrën e të dërguarit të Tij, Muhamedit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) ashtu që t’i nxjerrë njerëzit nga errësirat e kufrit dhe injorancës në dritën e islamit.
Allahu i Lartësuar thotë: “Elif Lam Ra. Ky është Libër që ta zbritëm ty që t’i nxjerrësh njerëzit nga errësirat në Dritë me lejen dhe vullnetin e Zotit të tyre, në rrugën e të Gjithëfuqishmit, të Falënderuarit” [Ibrahim 1]. E bëri të Dërguarin e Tij (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) sqarues dhe shpjegues të asaj që gjendet në Kuran. Allahu i Lartësuar thotë: “Ne ta zbritëm ty Përkujtimin që tua sqarosh njerëzve atë që u është zbritur atyre ashtu që ata të meditojnë” [Nahl 44].
Suneti është sqarues dhe komentues i asaj që është në Kuran. Suneti është shpallje nga Allahu, siç thotë i Lartësuari: “Ai nuk flet nga mendja e tij, ai (Kurani dhe Suneti) nuk është tjetër veçse shpallje që i shpallet” [Nexhm 3-4].

Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) ka thënë: “Mua më është dhënë Kurani e më është dhënë edhe njëherë sa ai. Nuk është e largët koha kur një person i ngopur mirë dhe i ulur në kolltukun e tij të thotë: Kapuni pas Kuranit, çfarë të gjeni në të hallall konsiderojeni hallall dhe çfarë të gjeni në të haram konsiderojeni haram. Me të vërtetë atë që i Dërguari i Allahut e bën haram është si ajo që Allahu e ka bërë haram[22]

Gjëja e parë me të cilën komentohet Kurani është vetë Kurani së bashku me Sunetin (me Sunet do kuptojmë fjalët, veprat dhe aprovimet e Profetit, Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) pastaj komentohet me shpjegimet e dijetarëve ku të parët e tyre janë sahabët, shokët e Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) dhe ndër më të dalluarit e tyre (në këtë fushë) ishte Abdullah bin Mesudi. Kjo sepse ai e ka shoqëruar Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) që herët, dhe sepse ai i ka kushtuar rëndësi të madhe pyetjeve që ia drejtonte Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) rreth Kuranit dhe shpjegimit të tij. Pastaj vjen Abdullah bin Abasi për të cilin ka thënë Ibën Mesudi: “Ai është përkthyesi (komentuesi) i Kuranit“.

Pastaj vijnë sahabët e tjerë, çdo sahabij nga i cili është transmetuar se ka komentuar ajet nga Kurani (dhe nuk është kundërshtuar nga sahabët e tjerë në atë koment) e pranojmë atë tefsir me kënaqësi, dorëzim e pranim. Nëse nuk gjejmë koment nga sahabët e kemi detyrë të marrim nga tabiinët të cilët i kushtuan rëndësi marrjes së tefsirit nga sahabët si p.sh.” Seid bin Xhubejri, Tavusi, etj. të cilët u bënë të njohur për tefsirin që morën nga disa prej sahabëve e në veçanti nga Ibn Abasi.

Për fat të keq gjejmë njerëz të cilët i komentojnë disa ajete thjesht me logjikë apo sipas medhhebit të cilit ai i përket. Për këto ajete nuk ka ardhur diçka shpjeguese direkt nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!), atëherë disa njerëz nga këta të mëvonshmit veçohen duke i komentuar këto ajete në përputhje me medhhebin që ata kanë zgjedhur. Kjo është çështje shumë e rrezikshme: të komentohen ajetet për të përkrahur medhhebin e tyre në një kohë që dijetarët e njohur të tefsirit i kanë dhënë një koment tjetër ndryshe nga ai i pasuesve të medhhebit. Mund të përmendim një shembull në lidhje me këtë, Fjala e Allahut: “Lexoni sa t’u vijë më lehtë prej tij (Kuranit)” [Muzemil 20],.
Dikush nga medhhebet e ka komentuar këtë ajet se ka për qëllim leximin gjatë namazit, d.m.th.: ajo që është detyrë në çdo namaz është të lexohet nga Kurani një ajet i gjatë ose tre ajete të shkurtra!!

Kështu thonë ata megjithëse është transmetuar në hadithin e saktë se Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) ka thënë: “Nuk ka namaz për atë që nuk e lexon Fatihatul Kitabin”[23] dhe në hadithin tjetër: “Kush fal namaz duke mos lexuar në të Fatihatul Kitabin ai namaz është i mangët, i mangët, i mangët, jo i plotë”[24] Sipas atij medhhebi është hedhur poshtë ajo çfarë tregojnë këto dy hadithe me tefsirin që i bënë ajetit të lartpërmendur, me pretendimin e tyre se në ajet është përmendur leximi në mënyrë të përgjithshme (pra leximi i çdolloj pjese nga Kurani) dhe po sipas medhhebit të tyre nuk lejohet të komentohet Kurani veçse me hadithe që janë muteuatir sepse nuk lejohet të komentohet muteuatiri (Kurani) veçse me muteuatir të ngjashëm.

Kështu pra i refuzuan dy hadithet e mësipërme duke u bazuar në tefsirin që ata i bënë ajetit me logjikë apo në përputhje me medhhebin e tyre, në një kohë kur që të gjithë ulematë e tefsirit (qofshin ata të hershëm apo të mëvonshëm) kanë bërë të qartë se në ajetin e mësipërm me Fjalën: “Lexoni” është për qëllim: Faluni aq sa u vjen më lehtë nga namazi i natës, sepse kjo pjesë e ajetit është përmendur në vazhdim të fjalës së Allahut ku thotë: “Vërtetë Zoti yt e di se t’i qëndron duke u falur natën më pak se dy të tretat e natës ose gjysmën e natës ose një të tretën e saj. Po kështu veprojnë edhe një pjesë e atyre që janë me ty. Allahu e përcakton natën dhe ditën. “

Deri ku thotë: “Lexoni nga Kurani aq sa tu vijë më lehtë” [Muzemil 20] d.m.th.: Falni namaz nate aq sa t’u vijë më lehtë për ju, pra ajeti nuk ka të bëjë me faktin se sa e ka detyrë robi të lexojë në namazin e natës. Allahu ua ka lehtësuar muslimanëve duke ua bërë që të falin namaz nate aq sa u vjen atyre më lehtë dhe nuk e kanë detyrë që të falin aq sa falte i Dërguari i Allahut (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!), që siç e dini falte 11 rekate.

Ky është kuptimi i ajetit dhe kjo është një mënyrë të shprehuri në gjuhën arabe duke përmendur vetëm një pjesë të diçkaje por duke pasur për qëllim atë të gjithën, pra Fjala e Allahut: “Lexoni” d.m.th. faluni, në këtë rast është për qëllim namazi në tërësi ndërsa leximi është një pjesë prej tij. U përmend vetëm kjo pjesë e namazit për të vënë në dukje rëndësinë e tij. Kjo është e ngjashme me ajetin tjetër ku Allahu thotë: “Kryeje namazin të rregullt që nga mesdita e deri në errësirën e natës (drekën, ikindinë, akshamin, jacinë) dhe leximin e Kuranit në agim” [Isra 78].
Kuptimi i ajetit: “Leximin e Kuranit në agim ” d.m.th.: namazin e sabahut, pra përmendi vetëm një pjesë të namazit dhe kishte për qëllim të gjithë namazin, kjo është një mënyrë të shprehuri e njohur në gjuhën arabe.

Prandaj pasi që dijetarët e tefsirit e bënë të qartë kuptimin e ajetit pa pasur kundërshtim mes tyre, nuk lejohet të refuzohen dy hadithet që i përmendëm me pretendimin se janë hadithe ahad dhe se nuk lejohet të komentohet Kurani me hadithe ahad!! Ky pretendim është i hedhur poshtë, së pari: ajeti për të cilin po flasim është komentuar nga ata dijetarë që e njohin shumë mirë gjuhën e Kuranit dhe së dyti: Sepse hadithi i Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) nuk bie ndesh me Kuranin, përkundrazi e komenton dhe e qartëson atë siç e thamë në fillim të kësaj fjale. E mbi të gjitha: si mund të pretendohet ajo çfarë ata thanë kur ajeti nuk ka fare lidhje me çështjen se çfarë e ka detyrë muslimani të lexojë në namaz, farz qoftë apo nafile?!

Ndërsa dy hadithet që i kemi përmendur më herët janë shprehimisht të qarta se namazi i atij që falet nuk është i saktë nëse nuk e lexon suren Fatiha: “Nuk ka namaz për atë i cili nuk e lexon Fatihatul Kitabin” dhe: “Kush fal namaz duke mos lexuar në të Fatihatul Kitabin ai namaz është i mangët i mangët i mangët jo i plotë”, d.m.th. është i mangët dhe kush del nga namazi duke e lënë të mangët ai nuk është falur, pra namazi i tij është i kotë siç tregohet qartë në hadithin e parë.
Pasi që na u bë e qartë ky realitet atëherë ne jemi të qetë kur i gjejmë hadiithet të transmetuara nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) në librat e Suneneve, së pari.

Së dyti ato hadithe që transmetohen me zinxhirë të saktë transmetimi, nuk dyshojmë aspak në to e as nuk hedhim dyshime rreth tyre me atë lloj filozofie që e dëgjojmë të përflitet në kohën e sotme e cila thotë: Nuk i marrim parasysh hadithet ahade veçse nëse kanë të bëjnë me mënyrat e kryerjes së ibadeteve (ahkamet) ndërsa çështjet e akides nuk mund të bazohen në hadithe ahade! Kështu pretendojnë ata. Siç e dimë Pejgamberi (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) e dërgoi Muadhin për të thirrur ehlul kitabin (ithtarët e librave të mëparshëm) në akiden e teuhidit (siç transmeton Buhariu me nr 1458 dhe Muslimi me nr 19) pra ai ishte një person i vetëm.
Me kaq besoj se është e mjaftueshme për të bërë të qartë atë që doja të thoja, e cila kishte të bënte me: Si duhet ta komentojmë Kuranin Fisnik?

Ue salAllahu ue seleme ue bareke ala nebijina Muhamed ue alihi ue sahbihi ue tabiine lehum bi ihsanin ila jeumi din, uel hamdulilahi Rabil alemin.

Autor
Dijetari dhe muhadithi i kohës
Imam Muhamed Nasirudin el Albani
(Allahu e mëshiroftë!)

Përktheu: Shuajb Rexha Ebu Duxhanah

Si duhet ta komentojmë Kuranin Fisnik(1)

Si duhet ta komentojmë Kuranin Fisnik(1)

Pyetja 1: Shejh i nderuar, lexova në një libërth një hadith në të cilin thuhej: “Merr nga Kurani ç’të duash për çfarë të duash”[1]. A është i saktë ky hadith? Na jepni përfitim në këtë çështje. Allahu ju shpërbleftë.

Përgjigje: Ky hadith: “Merr nga Kurani ç’të duash për çfarë të duash” është i përhapur nëpër gojët e disa njerëzve por (me keqardhjen e thellë) ky është nga hadithet (e shpikura) të cilat nuk kanë bazë aspak në Sunet, prandaj nuk lejohet transmetimi dhe konsiderimi i tij si hadith nga Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!). Plus kësaj, ky kuptim i gjerë dhe përfshirës i këtij hadithi: “Merr nga Kurani ç’të duash për çfarë të duash” nuk është i saktë dhe nuk ka bazë në Sheriatin Islam. P.sh.:nëse unë ulem dhe qëndroj në shtëpinë time dhe nuk dal për të punuar në atë zanat apo punë që di të bëj dhe kërkoj nga Zoti im që të më zbresë furnizim nga qielli, sepse po marr nga Kurani diçka për këtë qëllim! Kush mund ta thojë diçka të tillë?!! Kjo është fjalë e kotë dhe ndoshta një nga shpikjet e sufive dembelë, të cilëve u është bërë natyrë qëndrimi dhe moslëvizja në ato çfarë ata i quajnë “fortifikata”, qëndrojnë aty duke pritur t’u vijë furnizimi i Allahut nëpërmjet njerëzve të cilët i vizitojnë.

Duhet ditur se kjo nuk është në natyrën e muslimanit, sepse Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) i edukoi muslimanët që të jenë me vullnet të fortë dhe krenari në vetvete, duke thënë (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!): “Dora e sipërme është më e mirë se dora e poshtme, dora e sipërme është ajo që jep kurse dora e poshtme ajo që lyp“.[2]

Me këtë rast do ishte me vend të them një histori që e kam lexuar rreth disa sufive dhe “zahidave” (nuk do e zgjas shumë se historitë e tyre janë të shumta dhe të çuditshme): Thuhet se njëri prej tyre u nis për udhëtim pa marrë me vete furnizim, erdhi puna saqë desh vdiq nga uria. Pa nga larg një fshat, u afrua atje dhe qëlloi të ishte ditë e xhuma. Sipas pretendimit të tij ky kishte dalë duke iu mbështetur Allahut, ndaj për të mos prishur mbështetjen e tij (të rreme) u fsheh që të mos e shihnin ata që ishin në xhami, u fut poshtë minberit që të mos zbulohej nga askush por në të njëjtën kohë kishte dëshirë që dikush ta zbulonte. Mbaroi hatibi hutben dhe ky person nuk u fal me xhematin!! Pasi që e mbaroi imami hutben dhe namazin, filluan njerëzit të dalin nga dyert e xhamisë, saqë kur e ndjeu ky person se xhamia po boshatiset dhe atëherë do mbylleshin dyert dhe do mbetej i vetëm në xhami pa ushqim e pije, nuk kishte ç’të bënte tjetër veçse të kollitej që ta kuptonin të pranishmit se është dikush. Disa njerëz e kuptuan që është dikush dhe e gjetën personin i cili ishte shndërruar në një grumbull kockash nga uria dhe etja, e morën dhe e shpëtuan.
Pastaj e pyetën:
-Kush je?
-Unë jam zahid që i jam mbështetur Allahut, -tha
– Si guxon të thuash që i je mbështetur Allahut në një kohë që për pak sa s’po vdisje nga uria?! Sikur të ishe vërtetë i mbështetur nuk do lypje dhe nuk do tërhiqje vëmendjen e njerëzve duke u kollitur, por do vdisje në gjynahun tënd.- i thanë.

Ky pra, është një shembull që tregon se ku të çon ky lloj hadithi: “Merr nga Kurani ç’të duash për çfarë të duash”. Shkurtimisht: Ky hadith është i pabazë.

Pyetja 2. Shejh i nderuar: Kuranijunët thonë duke u argumentuar me Fjalën e Allahut: “Ne kemi sqaruar çdo gjë në mënyrë të hollësishme” [El Isra 12] dhe: “Ne nuk kemi lënë mangët asgjë në Libër (Leuhi el Mahfudh)” [Enam 38], dhe Pejgamberi (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) thotë: “Me të vërtetë njëra anë e këtij Kurani është në Dorën e Allahut dhe ana tjetër është në duart tuaja, prandaj kapuni pas tij sepse me të nuk do humbisni dhe nuk do të shkatërroheni kurrë”[3]. Kërkojmë nga hirësia juaj diçka rreth kësaj.
Përgjigje: Për sa i përket ajetit: “Ne nuk kemi lënë mangët asgjë në Libër” ka për qëllim me Fjalën “Libër” Leuhi Mahfudhin, dhe nuk e ka për qëllim Kuranin Fisnik. Ndërsa ajeti: “Ne kemi sqaruar çdo gjë në mënyrë të hollësishme” ka nevojë që Kuranit t’i bashkëngjitet diçka tjetër, të cilën e sqaruam më parë dhe kështu plotësohet fakti që Allahu ka sqaruar çdo gjë hollësisht, pra së bashku me diçka tjetër. Ju e dini se sqarimi herë bëhet në mënyrë përgjithësuese duke treguar rregulla të përgjithshme të cilat përmbajnë në vetvete çështje të shumta, pra rregulla nëpërmjet të cilave kuptohet domethënia e ajetit. Po ashtu sqarimi mund të jetë në mënyrë të hollësishme e të imtësishme siç kuptohet nga ajeti i mësipërm dhe siç ka thënë Pejgamberi (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!): “Nuk kam lënë gjë me të cilën u ka urdhëruar Allahu veçse u kam urdhëruar me të, dhe nuk kam lënë gjë nga e cila u ka ndaluar Allahu veçse u kam ndaluar prej saj”.[4]

Pra sqarimi herë bëhet me rregulla të përgjithshme që përfshijnë në vetvete çështje të shumta dhe herë bëhet duke treguar hollësitë e ibadeteve (adhurimeve) dhe gjykimeve, duke e bërë të panevojshme kthimin tek rregullat e përgjithshme. P.sh.: nga rregullat të cilat hyjnë nën to çështje të shumta dhe nëpërmjet të cilave shfaqet madhështia e Islamit dhe gjerësia e horizontit të tij, fjala e Pejgamberit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!): “Nuk ka dëm ndaj vetes e as dëm reciprok”[5] dhe fjala e tij (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!): ” Cdo pije dehëse është khamr (pije alkoolike) dhe çdo khamr është i ndaluar”[6] dhe fjala e tij: “Cdo bidat është humbje dhe çdo humbje është në zjarr”[7].

Këto janë rregulla dhe parime të përgjithshme të cilat nuk lenë të dalë jashtë tyre asgjë që ka të bëjë me dëmin ndaj vetes apo dëmin ndaj pasurisë siç u përmend në hadithin e parë, si dhe atë që ka të bëjë me pijet dehëse siç u përmend në hadithin e dytë, qoftë kjo pije dehëse e nxjerrur nga rrushi (siç ndodh zakonisht), apo nga misri apo nga çdo lloj lënde tjetër. Pra përderisa cilësohet si pije dehëse është e ndaluar. Po ashtu në hadithin e tretë i cili megjithëse i paktë në fjalë dhe me gjithë numrin e madh të bidateve dhe pamundësinë për t’i përfshirë ato, hadithi shprehet qartë: “Dhe çdo bidat është humbje dhe çdo humbje është në zjarr”. Ky është një lloj sqarimi por me rregulla të përgjithshme. Kurse sa u përket ibadeteve të cilat i dini, ato në përgjithësi janë të sqaruara detajisht në sunet por ndonjëherë dhe në Kuran, si p.sh.: rregullat që kanë të bëjnë me trashëgiminë, të cilat janë përmendur në Kuranin Fisnik. Sa i përket hadithit i cili u përmend (në pyetje) është hadith i saktë dhe ajo që ne duhet të bëjmë është të punojmë me të dhe të kapemi pas tij, siç ka ardhur në hadithin e saktë: “U kam lënë dy gjëra që për sa kohë të kapeni pas tyre nuk do humbisni: Librin e Allahut dhe sunetin e të Dërguarit të Tij”.[8] Të kapurit pas Litarit të Allahut (i cili gjendet mes nesh) bëhet duke punuar me sunetin, i cili është sqarues i Kuranit Fisnik.

Pyetja 3. Dikush thotë: Nëse një hadith bie në kundërshtim me një ajet kuranor, atëherë ai hadith refuzohet sado i saktë që të jetë dhe përmendi si shembull hadithin ku thuhet: “I vdekuri do dënohet (në varr) për shkak të vajtimit (nga familja e tij)”[9] dhe u argumentua me fjalën e Aishes në refuzimin e hadithit me ajetin kuranor: “Dhe askush nuk bartë barrën e dikujt tjetër” [Fatir 18]
Pra cila është përgjigja ndaj atij i cili thotë diçka të tillë?
Përgjigje: Refuzimi i këtij hadithi është nga problemet e shumta të refuzimit të sunetit me Kuran dhe tregon njëkohësisht për devijimin e kësaj metode. Kurse përgjigja ndaj hadithit (dhe veçoj me këtë përgjigje atë i cili kapet pas fjalës së Aishes) do jetë si më poshtë:

Së pari: Nga ana studimore e hadithit. Ky hadith nuk mund të refuzohet sipas shkencës së hadithit për dy arsye.

Arsyeja e parë: që ky hadith është transmetuar me zinxhirë të saktë nga Ibën Umeri.

Arsyeja e dytë: Ibën Umeri nuk është i vetmi i cili e ka transmetuar këtë hadith, përkundrazi ka transmetim të ngjashëm nga Umer ibën Hattabi. E megjithatë nuk është vetëm Umeri dhe djali i tij si transmetues të këtij hadithi, por ka transmetim tjetër nga Mugira ibën Shubeh, kjo është që unë kujtoj tani për tani në lidhje me transmetimet e këtij hadithi nga këta tre sahabe në dy Sahihet. Por nëse dikush do merrte përsipër të bënte një studim kërkues të veçantë për këtë hadith patjetër që do gjejë dhe rrugë të tjera. Të tre këto transmetime janë me zinxhirë të saktë prandaj nuk mund të refuzohen për shkak të pretendimit se gjoja bien në kundërshtim me Kuranin Fisnik.

Së dyti: Nga aspekti i shpjegimit të këtij hadithi. Këtë hadith e kanë shpjeguar dijetarët me dy shpjegime:

Shpjegimi i parë: Ky hadith ka të bëjë me atë të vdekur, i cili kur ishte gjallë e dinte se familja e tij do bënin këto lloj gjërash të ndaluara pas vdekjes së tij, e megjithatë nuk i ka këshilluar e as nuk i ka porositur që të mos e vajtojnë, duke ua bërë të qartë se ky vajtim bëhet shkak për dënimin e të vdekurit në varr. Në hadith me fjalën “i vdekuri” (në formën e shquar) nuk është për qëllim përfshirja e çdo te vdekuri, pra nuk ka për qëllim që çdo i vdekur do dënohet për shkak të vajtimit nga familja, por është për qëllim ai i vdekur i cili nuk i këshillon familjarët që të mos bëjnë gjëra të ndaluara pas vdekjes së tij. Ky është që dënohet për shkak të vajtimit të familjes, ndërsa ai i cili e kryen obligimin e tij duke i këshilluar dhe porositur që të mos e vajtojnë e të mos bëjnë veprime të ndaluara të cilat bëhen zakonisht në raste të tilla, ky person nuk dënohet, ndërsa nëse nuk këshillon e porosit atëherë dënohet. Ky është sqarimi sipas të cilit duhet ta kuptojmë këtë hadith, sqarim ky i bërë nga shumë dijetarë të mëdhenj e të njohur si Neueuiu e të tjerë.

Pas këtij detajimi u bë e qartë se nuk ka kundërthënie mes këtij hadithi dhe ajetit kuranor ku thuhet: “Dhe askush nuk bart barrën e dikujt tjetër” [Enam 164].

Do kishte kundërthënie nëse fjala: “i vdekuri” në hadith do kuptohej si gjithëpërfshirës, pra që çdo i vdekur do dënohet, në këtë rast do kishte kundërthënie dhe përplasje mes ajetit dhe hadithit, mirëpo pasi që njohëm kuptimin e mëparshëm nuk ngelet vend për përplasje dhe kundërthënie sepse ai i cili dënohet në varr, do dënohet për shkak të moskryerjes së obligimit që kishte për të këshilluar dhe porositur. Ky është shpjegimi i parë në lidhje me këtë hadith për të hedhur poshtë kundërthënien e paqenë.

Shpjegimi i dytë: Eshtë ai që ka përmendur shejhul Islam Ibën Tejmijeh (Allahu e mëshiroftë!) në një nga librat e tij se: “Nuk është për qëllim dënimi në varr e as dënimi në ahiret, por keqardhja dhe mërzitja që ndjen i vdekuri, pra kur i vdekuri dëgjon vajtimin e familjes së tij për të, mërzitet dhe i vjen keq për pikëllimin e tyre”. Kështu thotë shejhul Islam Ibn Tejmijeh, dhe sikur kjo fjalë të jetë e qëlluar do e eliminonte keqkuptimin e ngritur. Por unë them se ky shpjegim bie ndesh me dy të vërteta (realitete) ndaj nuk na ngelet veçse t’i mbështetemi kuptimit të parë të hadithit.

E vërteta e parë me të cilën bie ndesh fjala e shejhul Islamit është: Në hadithin e Mugira ibën Shubes të cilin e përmenda më herët ka një shtesë e cila qartëson se me dënimin nuk është për qëllim keqardhja. Por dënimi i cili shkon nëpër mendje kur dëgjon këtë fjalë, pra dënimi me zjarr përveç nëse e fal Allahu siç thuhet qartë në Fjalën e Tij: “Me të vërtetë Allahu nuk fal që t’i përshkruhet Atij shok dhe ia fal kujt të dojë çdo gjë tjetër përveç shirkut” [Nisa 48]. Në transmetimin e Mugiras thuhet: “I vdekuri do dënohet ditën e Gjykimit për shkak të vajtimit nga familja e tij”, ky është i qartë se i vdekuri do dënohet Ditën e Gjykimit për shkak të vajtimit nga familja dhe jo në varr, siç e komentoi Ibën Tejmijeh me mërzi e keqardhje.

E vërteta e dytë është se: Pasi që vdes, i vdekuri nuk ndjen asgjë nga ajo çfarë ndodh rreth tij qofshin të mira apo të këqija, siç është e vërtetuar kjo në argumentet e Kuranit dhe Sunetit përveç në disa raste të veçanta të cilat janë përmendur në disa hadithe për një situatë të caktuar apo për persona të caktuar të cilëve Allahu ua bëri të mundshme të dëgjojnë diçka, si mundim dhe vuajtje për ta. Si shembull i llojit të parë është hadithi të cilin e transmeton Buhariu në Sahihun e tij nga Enes bin Malik se ai tha: Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) ka thënë: “Kur robi vendoset në varrin e tij dhe kthehen përcjellësit e xhenazes së tij dhe ai e dëgjon trokitjen (zhurmën) e këpucëve të tyre, atëherë i vijnë dy engjëj…”[10]. Në këtë hadith të saktë u vërtetua një lloj dëgjimi i veçantë që i ndodh të vdekurit kur ai varroset dhe largohen njerëzit nga ai. Pra në kohën që dy engjëjt e ulin atë dhe i rikthehet shpirti, në këtë gjendje dëgjon trokitjen e këpucëve por normalisht nuk është për qëllim që kur u kthehen të vdekurve shpirtrat e tyre vazhdojnë të dëgjojnë gjatë gjithë kohës trokitjen e këpucëve sa herë që dikush kalon pranë varrit të tyre, jo nuk është ashtu. Ajo është vetëm një gjendje e veçantë dhe një lloj dëgjimi i veçantë në kohën kur i rikthehet shpirti. Kështu që, nëse do ecnim me mendimin e Ibën Tejmijes në shpjegimin e hadithit atëherë do e zgjeronim konceptin e ndjeshmërisë së të vdekurit të asaj çfarë ndodh rreth tij, qoftë gjatë përgatitjes së xhenazes, para se të varroset po ashtu dhe pas vendosjes në varr. E gjithë kjo sjell si pasojë që i vdekuri të dëgjojë vajtimin e të gjallëve për të, gjë kjo e cila ka nevojë për argument dhe një argument i tillë nuk ekziston.. Kjo ishte së pari.

Ndërsa së dyti: Kemi disa tekste nga Kurani dhe Suneti i saktë të cilat vërtetojnë se të vdekurit nuk dëgjojnë dhe ky është një studim i gjatë në vetvete, por unë do përmend vetëm një hadith me të cilin do e përfundoj edhe përgjigjen e kësaj pyetjeje. Bëhet fjalë për fjalën e Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!): “Me të vërtetë Allahu ka engjëj të cilët shëtisin nëpër tokë dhe më komunikojnë mua salavatet e umetit tim“[11] Fjala e tij: “shëtitës” d.mt.h. që sillen nëpër mexhlise dhe sa herë që një musliman çon salavate për Profetin (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) aty gjendet një melek i caktuar për komunikimin e këtij salavati tek Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!). Duke u nisur nga kjo, po të ishte që të vdekurit dëgjojnë atëherë do ishte Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) i vdekuri më i meritueshëm për të dëgjuar, për vetë pozitën që gëzon tek Allahu dhe për veçoritë me të cilat është dalluar ndaj profetëve të tjerë dhe ndaj gjithë njerëzimit. Pra nëse ndonjë i vdekur do dëgjonte ai do ishte Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!). Dhe nëse Profeti (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) do dëgjonte diçka pas vdekjes së tij do dëgjonte salavatet e umetit të tij. Nga këtu kuptojmë gabimin madje dalaletin (humbjen) e atyre të cilët u kërkojnë ndihmë të vdekurve, jo vetëm Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!), por edhe njerëzve të tjerë veç tij, qofshin ata profetër apo njerëz të devotshëm, të mirë. Kjo sepse edhe sikur t’i luteshin Profetit (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të!) nuk do t’i dëgjonte, siç është e shprehur qartë në Kuran: “Ata të cilëve po u luteni përveç Allahut nuk janë gjë tjetër veçse robër si ju” [Araf 194] dhe: “Edhe nëse u luteni atyre(të vdekurve) nuk e dëgjojnë lutjen tuaj…”[Fatir 14] deri në fund të ajetit.

Pra, të vdekurit nuk dëgjojnë asgjë përveç asaj që është transmetuar me argument për një gjendje të veçantë (siç e përmendëm më lart) e cila është dëgjimi i trokitjes së këpucëve, me kaq mbaron dhe përgjigja e kësaj pyetjeje.
Pyetja 4. Nëse është magnetofoni ndezur duke kënduar Kuran dhe disa të pranishëm nuk po e dëgjojnë për shkak se janë të zënë me bisedën e tyre, çfarë gjykimi ka mosdëgjimi i tyre dhe a merr gjynah ndonjëri nga të pranishmit apo ai i cili e ka ndezur magnetofonin?

Përgjigje: Përgjigjja e kësaj çështjeje ndryshon në varësi të mexhlisit në të cilin po këndohet Kuran nga magnetofoni. Nëse ky mexhlis është mexhlis diturie, dhikri dhe lexim Kurani atëherë është detyrë që në këtë situatë të dëgjohet plotësisht dhe kush nuk e bën diçka të tillë është gjynahqar, sepse ka kundërshtuar Fjalën e Allahut të Lartësuar: “Dhe kur të lexohet Kurani dëgjojeni atë dhe heshtni ashtu që të mëshiroheni” [A’raf 204].

Ndërsa nëse nuk është mexhlis diturie, dhikri apo lexim Kurani por është mexhlis i zakonshëm, si p.sh.: një person që po punon në shtëpi apo po studion, apo thjesht po lexon, në këto raste nuk lejohet të ndizet magnetofoni dhe t’i ngrihet zëri ashtu që të arrijë tek anëtarët e tjerë që gjenden në shtëpi apo mexhlis, sepse ata në këtë lloj situate nuk janë të obliguar ta dëgjojnë sepse nuk janë mbledhur për të dëgjuar Kuran dhe në këtë rast do jetë përgjegjës ai i cili ia ngriti zërin magnetofonit duke bërë që të arrijë zëri tek të tjerët, dhe kjo është vënie në siklet që u bën atyre duke ua imponuar që të dëgjojnë Kuran megjithëse ata nuk janë të përgatitur për diçka të tillë.

Mund të japim një shembull përafrues: Dikush nga ne po kalon në rrugë dhe dëgjon Kuran të cilin e ka ndezur shitësi i bulmetit apo shitësi i specave, apo ai i cili shet kaseta, pra zëri i Kuranit ka pushtuar rrugën dhe ngado që të shkosh do e dëgjosh. Pra a mund të themi se të gjithë ata që po kalojnë në atë rrugë, secili në punën e tij, janë të obliguar që të heshtin dhe ta dëgjojnë këtë Kuran i cili po lexohet jo në vendin dhe kohën e tij të duhur? Sigurisht që jo, sepse përgjegjës është ai i cili po i vë njerëzit në siklet dhe ua imponon dëgjimin e Kuranit qoftë për qëllime tregtare apo tërheqjen e vëmendjes së njerëzve ( tek malli që tregton) e të tjera nga interesat materiale. Këta njerëz nga njëra anë po e përdorin Kuranin thjeshtë si zë të bukur, siç është transmetuar kjo në hadith[12], dhe nga ana tjetër po i shkëmbejnë ajetet e Allahut me diçka të pavlerë nga dynjaja, me një lloj metode të re të ndryshme nga metoda e çifutëve dhe të krishterëve, për të cilët Allahu tha në këtë ajet: “Ata i shkëmbyen ajetet e Allahut për një vlerë të pakët” [Teube 9].

vijon pjesa e dyte inshaAll-llah..
Ue salAllahu ue seleme ue bareke ala nebijina Muhamed ue alihi ue sahbihi ue tabiine lehum bi ihsanin ila jeumi din, uel hamdulilahi Rabil alemin.

Autor
Dijetari dhe muhadithi i kohës
Imam Muhamed Nasirudin el Albani

(Allahu e mëshiroftë!)

Përktheu: Shuajb Rexha Ebu Duxhanah